Pod koniec czerwca br. ogłoszono, że naukowcy odkryli, czym farbowano tkaniny w rejonie kopalni miedzi wTimnie.

Podczas wykopalisk prowadzonych od 2013 r. pod kierownictwem dra Ben-Yosefa z uniwersytetu w Tel Awiwie znaleziono dziesiątki fragmentów tkanin sprzed 3000 lat, które zachowały się dzięki niezwykle suchemu klimatowi, jaki panuje w tej okolicy. Tkaniny datuje się na czasy panowania Salomona czyli epokę żelaza (X-XI w. p.n.e.); niektóre z nich ozdobione są wzorem z czerwonych i niebieskich pasków.

Znalezisko to stanowi najstarszy dowód używania barwników roślinnych wIzraelu i wschodnim basenie Morza Śródziemnego. Zdaniem naukowców pracownicy zajmujący się obróbką metalu mieli prawdopodobnie prawo do noszenia kolorowej odzieży jako oznaki wysokiego statusu społecznego.

Analiza barwników wykazała, że korzystano głównie z dwóch roślin: marzany barwierskiej (Wikipedia - Marzana barwierska), której korzeń daje barwnik czerwony, oraz urzetu barwierskiego (Wikipedia - Urzet barwierski) – źródła indygo, barwnika niebieskiego, pozyskiwanego w długim i skomplikowanym procesie trwającym kilka dni. Oba te barwniki znajdują się wśród najszerzej znanych barwników roślinnych starożytnego świata i używano ich ażdo wynalezienia barwników syntetycznych.

Timna, gdzie odkryto te barwniki, była ważnym ośrodkiem wydobycia i wytopu miedzi. Zdaniem archeologów znaleziska te wskazują, że „społeczeństwo Timny, identyfikowane z królestwem Edomu, posiadało hierarchię, w tym wyższą klasę mającą dostęp do kolorowych, prestiżowych tkanin.”

Kontekst, w którym znaleziono skrawki, sugeruje, że pracownicy zajmujący się metalem i obsługujący piece do jego wytapiania należeli do tej właśnie klasy dzięki niełatwym do opanowania umiejętnościom, jakich wymagała sztuka przemieniania kamieni w miedź.

„Pod tym względem nasze znaleziska to prawdziwa nowość, bo przeczą one poprzednim założeniom, według których piece w sercu pustyni obsługiwali niewolnicy.”

Powiększenie (x60) wełnianej tkaniny z Timny, farbowanej na czerwono i niebiesko. (breakinisraelnews.com)

Stanowisko 34 w Timnie, poprzednio nazywane Wzgórzem Niewolników. Nowe odkrycia wskazują, że pracownicy zajmujący się tu obróbką metalu mieli wysoką pozycję społeczną. (breakinisraelnews.com)

Korzenie marzany, z których wytwarza się czerwony barwnik. (breakinisraelnews.com)

Motki farbowane w naturalny sposób korzeniami marzany (Colonial Williamsburg, Virginia) (By Madison60 - Own work, CC BY-SA 3.0 - Wikimedia)

Barwnik indigo pozyskany z urzetu  (By H. Zell - Praca własna, CC BY-SA 3.0, Wikimedia)

Na podstawie:
breakinisraelnews.com - 3,000-Year Old Fabric Dye Used By Biblical Ancestors From King Solomon's Reign Unearthed