Dwaj policjanci podczas rutynowego patrolu na wydmach w Aszdodzie odkryli w zeszłym tygodniu imponujący marmurowy filar liczący 1500 lat, który został odsłonięty przez ostatnie deszcze.

Według Urzędu ds. Starożytności (IAA) filar jest częścią pozostałości dużego kościoła bizantyjskiego, który znajdował się na tym terenie około 1500 lat temu.

„Znalezienie kompletnej kolumny w takim stanie jest bardzo rzadkim zdarzeniem, zwłaszcza na plaży, gdzie codziennie przechodzą ludzie” – powiedział archeolog z podokręgu Aszdod, Avi Levy. „To nie jest coś, co można znaleźć codziennie.”

Filar, który został odkryty w piasku, mierzy około 1,6 metra i, co zadziwiające, został znaleziony w jednym całym, nienaruszonym kawałku.

„To znalezisko jest bardzo ważne, ponieważ daje nam rzadkie spojrzenie przez okno tamtego okresu, a całość filaru jest imponujące” – dodał naukowiec.

Marmur, z którego wykonano kolumnę, nie pochodzi z Izraela i musi zostać przeanalizowany przez ekspertów IAA, aby ustalić jego pochodzenie.

Policjanci z Aszdodu – Itaj Dabusz i Sagiw Ben Gigi byli na rutynowym patrolu na plaży, kiedy natknęli się na coś wystającego z ziemi na północ od twierdzy Aszdod-Jam. Zadzwonili do Szlomit Katan, kierowniczki miejskiej gorącej linii, a inspektorzy z IAA zostali wezwani do zbadania obiektu.

„Wygląda na to, że kolumna została odsłonięta po ostatnich deszczach w tym rejonie” – powiedział dyrektor generalny IAA Eli Escozido. „Każde takie odkrycie dodaje kolejny element do zrozumienia kulturowej układanki Izraela w czasach starożytnych.” Pochwalił czujność policji i dyrektora miejskiej gorącej linii.

Wykopaliska archeologiczne prowadzone są w Aszdod od 2013 r. pod kierunkiem dr Alexa Pantalkina z Wydziału Archeologii i Kultur Starożytnego Bliskiego Wschodu Uniwersytetu w Tel Awiwie. Rozległe pozostałości kompleksu kościelnego z okresu bizantyjskiego zostały odkryte w sierpniu 2017 r. w północnej części terenu.

Jednym z fascynujących znalezisk podczas wykopalisk była seria grobów z inskrypcjami pamiątkowymi dla męskich i żeńskich diakonów, asystentów kapłana. Groby te znajdowały się obok siebie w północnej części cytadeli kościoła. W centralnej apsydzie kościoła odkryto również grób kobiety-męczennicy.

Aszdod-Jam, położone w południowej części wybrzeża współczesnego miasta Aszdod, zajmowało rozległy obszar i było jednym z najważniejszych miast nadmorskich w okresie bizantyjskim. Znane było pod nazwą Azotos Paralios.

W mieście znajdował się imponujący kościół, a także twierdza, inne budynki publiczne i główna droga z kolumnami. Było to ruchliwe miasto portowe wykorzystywane do handlu morskiego surowcami, żywnością i innymi towarami.

Słynna mapa mozaikowa z Madaby, odkryta we wczesnobizantyjskim kościele w Madabie w Jordanii, przedstawia miasto z jego kolumnową drogą, budynkami publicznymi i kościołami.

„Filar mógł pochodzić z ulicy... lub niewykluczone, że należał do starożytnego kościoła przedstawionego na mapie Madaby” – powiedział.

Patrol policji miejskiej – Itaj Dabusz i Sagiw Ben Gigi (źródło: The Jerusalem Post)

Bizantyjska kolumna po wyciągnięciu z wydm pod Aszdodem (źródło: The Jerusalem Post)

Mozaika w Madabie (źródło: The Jerusalem Post)